فرآیند یادگیری موضوعی است که ذهن دانش‌آموزان مخصوصاً داوطلبان آزمون سراسری را به خود مشغول می‌سازد. این سوال که چگونه می‌توان فرآیند یادگیری را بهتر و سریع‌تر به پیش برد و از فراموشی مطالب جلوگیری کرد. نحوه‌ی مطالعه‌ی صحیح و شرایط آن چگونه است؟ پاسخ به این سوالات مستلزم این است که ابتدا فرآیند یادگیری را شناخته و با ساختار آن آشنا شویم. مشاوران موسسه ونوس آماده پاسخگویی به سوالات شما خواننده محترم هستند.

گام های فرآیند یادگیری

گام نخست: نقش حواس پنجگانه

حواس پنجگانه هر کدام در یادگیری سهم مشخصی دارند. از نگاه برخی محققان بینایی ۷۵٪، شنوایی ۱۳%، بویایی ۳%، لامسه ۶ و چشایی ۳٪ در یادگیری تأثیر دارد. در واقع نخستین گام برای یادگیری این است که حواس انسانی در برابر یک محرک قرار گیرد. این محرک می‌تواند صوتی دلنشین، تصویری زیبا با صفحه‌ای از یک کتاب باشد.

برای یادگیری مطالب درسی ابتدا باید حواس خود را با ابزارهای آموزشی نظیر کتاب، معلم و …. مرتبط نمود.

فرآیند یادگیری

فرآیند یادگیری

گام دوم: انتخاب موضوع یا «توجه»

حافظه‌ی حسی از طریق حواس، اطلاعات زیادی را دریافت می کند، اما این اطلاعات خیلی زود از بین می‌روند. فرآیند یادگیری این گونه است که اگر از بین اطلاعات دریافت شده برخی را انتخاب کنید یعنی به آنها توجه کرده‌اید. آن‌گاه معنی‌دار کردن این انتخاب شده‌ها سبب ایجاد «ادراک» و انتقال اطلاعات به حافظه‌ی کوتاه مدت می‌شود.

توجه نسبت به مطالب مورد مطالعه که از آن به «علاقه» هم یاد می شود از شرایط مهم مطالعه‌ی ثمربخش است. در مطالعه‌ی ثمربخش، یک صفحه از کتاب در برابر مطالعه کننده قرار می‌گیرد. وی بنا به دلایلی به آن توجه می‌کند و بعد علاقه‌مند به خواندن آن مطلب می‌شود. به همین دلیل در هنگام مطالعه بایستی انگیزه‌ای برای توجه، وجود داشته باشد تا صفحه‌ی مورد نظر مطالعه شود. توضیحات اضافی کتاب‌های درسی در قالب «برای مطالعه»، «بیشتر بدانید» و … با هدف ایجاد انگیزه‌ی بیشتر به متن دروس افزوده می‌شوند.

هدف داشتن، در توجه کردن و برخورداری از انگیزه‌ی مناسب کمک زیادی به دانش آموز و داوطلب می‌کند. کسانی که هدفمند درس می‌خوانند حتی اگر تمایلی نسبت به مطالعه‌ی یک درس خاص نداشته باشند، چون آن را راهی برای رسیدن به هدف می‌دانند، می‌‌کوشند تا پذیرش مطالعه‌ی آن را بر خود هموار نمایند.

گام سوم : معنی‌دار کردن یا «ادراک»

معنی‌دار کردن اطلاعات دریافتی که از آن به «ادراک»، یاد می کنیم در فرآیند یادگیری تأثیر فراوانی دارد. در مراحل مطالعه‌ی صحیح گفته می‌شود که ابتدا پیش‌خوانی کنید، بعد به طرح پرسش بپردازید و در مرحله‌ی سوم دقیق خوانی نمایید. در مرحله‌ی سوم است که باید مطلب را دقیق بخوانید، معنی‌دار کنید، درک نمایید و کامل بفهمید.

اگر قرار است یادگیری طوطی‌وار نباشد (حفظ کردن بدون فهمیدن) باید در مرتبه‌ی نخست متن کتاب را بفهمید. اگر احساس می‌کنید در این زمینه ضعف دارید، لازم است ابتدا معنی لغات و اصطلاحاتی که نمی‌دانید مشخص کنید. اگر هم‌چنان عدم دریافت محتوا ادامه داشت، مطلب را به قطعات کوچکتر تقسیم نمایید و دوباره بخوانید. این کار تا زمانی که معنی کامل و دقیق متن یا «پاراگراف» را درک کنید باید ادامه داشته باشد. به عنوان مثال، در درس دین و زندگی می‌خوانیم که «رهبانیت یکی از آسیب‌های تربیت دینی است». برای فهم این جمله باید معنای کلمه «رهبانیت» را بدانید و آن معنی را به این جمله ربط دهید و مفهوم جمله را درک کنید. این گام بسیار مهمی است که اگر بدون توجه به آن به مرحله دیگر بروید دچار مشکل خواهید شد.

فرآیند یادگیری

فرآیند یادگیری

گام چهارم : ارتباط دادن مطالب جدید با مطالب پیشین

برای ماندگاری بهتر مطالب در ذهن باید مطالب جدید با مطالب پیشین ارتباط داده شود. اگر یادگیرنده بتواند مطالب جدید را به مطالبی که قبلا آموخته است، ارتباط دهد، یادگیری وی معنادار می‌شود و در نتیجه مطالب به حافظه‌ی بلندمدت منتقل و در آن بهتر ثبت می شود. هم چنان که در مقوله آموزش گفته می‌شود، «آموزش باید از جایی که فرد در آن است آغاز شود»، در یادگیری نیز باید به این موضوع توجه شود. بسیاری از دانش‌آموزان و داوطلبان، نمی‌توانند این ارتباط را به ویژه در جریان حل مساله برقرار کنند، در حل مسأله، دانش و مهارت‌های قبلا آموخته شده، در موقعیت‌های تازه به کار گرفته می‌شود. به عنوان مثال معلم در کلاس یاد می‌دهد ۴=۲+۲ اما در امتحان پرسشی می‌پرسد که پاسخ آن عدد ۴ است، اما به شکل دیگری به دست می‌آید. مثلا ۴=۳+۱. اگر دانش‌آموز مفهوم عدد ۴ را به درستی درک کرده باشد پاسخ سؤال را می‌فهمد و گرنه این مسأله از نظر او قابل حل نخواهد بود.

گام پنجم : تکرار کردن

برای اینکه مطالب به خوبی یاد گرفته شوند و یا به تعبیری مطالب در حافظه‌ی بلند مدت تثبیت پیدا کند، باید مطالب آموخته شده را تکرار کنید. در فرآیند یادگیری تکرار آن قدر اهمیت دارد که در مورد آن گفته‌اند: «الدرس حرف و التمرین الف» یعنی درس یک کلمه (یک بار) است و تمرین (تکرار) آن هزاربار. ابداع «جعبه‌ی لایتنر» یا تکنیک «Tick eight» و سایر روش‌های تکرار و یادآوری همه یک حرف می‌زنند. و آن حرف این است که

یادگیری ماندگار باید با تکرار همراه باشد و این کار باید در فواصل زمانی مختلف انجام گیرد

رزاق خواجه زاده- مشاور آموزشی گزینه دو

 

💢 ارتباط با مشاوران موسسه ونوس:

@Venusadviser
@venuspubadviser

☎️ ۰۲۱۶۶۵۶۶۹۴۱
📞 ۰۲۱۶۶۵۷۰۵۰۷
💬 ۱۰۰۰۱۶۸۵

🌐 venuskonkur.ir

 

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *